Wachten tot je een ons weegt

‘Wachten tot je een ons weegt’ hoe vaak ik dat niet gekscherend in mijn eigen herstel van anorexia heb gezegd. Gevolgd door ‘dat heb ik al geprobeerd, maar levert ook niks op’. Het is erg schrijnend dat deze uitdrukking steeds meer realiteit wordt voor vele jongeren die op de wachtlijst staan voor een behandeling.

Hoe komt het dat er niet genoeg plek is binnen de hulpverlening voor jongeren met een eetstoornis? Lange wachtlijsten zijn al jaren een probleem en helaas duurt het wachten steeds langer. Volgens mij zijn er verschillende oorzaken van dit groeiende probleem. Enerzijds een behandeling die nog niet genoeg bijdraagt aan een duurzaam herstel. En anderzijds een maatschappij die invloed heeft op het ontstaan van een eetstoornis op steeds jongere leeftijd.

ian-espinosa-311604-unsplash
Foto: Ian Espinosa (Unsplash)

Wat kan er anders in de behandeling? In dit artikel benoemt de moeder dat slechts de helft van de patiënten met een eetstoornis herstelt. Dat is de pijnlijke realiteit en kan echt anders. De kliniek, Rintveld in dit voorbeeld, geeft aan dat er onder andere problemen zijn met de doorstroming naar vervolgbehandelingen. Samen met het starre, bureaucratische instituut dat de gezondheidszorg tegenwoordig is zorgt dit voor te weinig behandelplekken. Bij mij roept dit ook vragen op omtrent de effectiviteit van de huidige behandeling voor eetstoornissen. Terugvalcijfers zijn hoog en ik heb persoonlijk ervaren dat cliënten keer op keer in een kliniek belanden na ontslag. Behandelingen worden zo efficiënt mogelijk gemaakt, vrij vertaald komt dit neer op het schrappen van alles dat niet evidence based is. Dit betekent zo snel mogelijk het eetpatroon verbeteren en een gezond gewicht bereiken. Er gaat te weinig aandacht naar onderliggende problematiek die de eetstoornis in stand houdt. Hier komen vervolgbehandelingen aan het licht. Deze sluiten vaak niet op elkaar aan en hierdoor vallen cliënten terug in de eetstoornis. De complexiteit van een eetstoornis vereist een aanpak die op alle vlakken tegelijk werkt; holistisch. Iets waar de huidige gezondheidszorg weinig kaas van heeft gegeten. Een grondige, innovatieve verandering van de behandeling lijkt me noodzakelijk. Gelukkig is men hiermee bezig binnen de zogeheten K-eet stuurgroep. Helaas kan ik weinig informatie vinden over de werkmethode en resultaten van deze groep.

Hoe komt het dat een eetstoornis steeds jongere kinderen treft? Het meisje in het artikel weet niet waarom ze niet meer kan eten. Hierin ligt de belangrijkste uitdaging; wat is het waarom? Voor een meisje van 13 is het moeilijk om inzicht te hebben in onderliggende patronen. Deze patronen zijn voor iedere cliënt anders en het ontdekken van de specifieke functie(s) van de eetstoornis zou de kern van de behandeling moeten zijn. Wat in het algemeen mogelijk een rol speelt bij het ontwikkelen van een eetstoornis op zo’n jonge leeftijd is de dynamiek in de samenleving. Er wordt steeds meer verwacht van kinderen, de lat ligt hoog, slapeloze nachten rondom de Cito-toets is hier een goed voorbeeld van. Daarnaast kunnen technologische ontwikkelingen en het tempo waarin de maatschappij verandert bij kinderen die hiervoor gevoelig zijn angst en stress oproepen. Het niet eten kan een manier zijn om deze angst en stress het hoofd te bieden. Uit eigen ervaring weet ik dat eten een goede afleiding kan zijn van alles wat moeilijk is in het leven. Te weinig voedingsstoffen zorgen simpelweg voor een afgevlakte gevoelswereld. Niet eten = niet voelen. Er zou meer aandacht moeten komen om kinderen te leren hoe zij om kunnen gaan met verwachtingen, gevoelens en spanning. Leer ze hoe ze kunnen ontspannen, hoe ze hun gevoelens kunnen en mogen uiten, hoe ze op zichzelf mogen vertrouwen, hoe iedereen uniek is en hoe mooi dat is. Wanneer kinderen dit jong leren is er minder behoefte om destructieve methoden, zoals een eetstoornis, in te zetten. Daarnaast zal het makkelijker zijn om kinderen te monitoren op problemen die kunnen leiden tot een eetstoornis. Als er aandacht voor is zal het namelijk eerder opvallen wanneer een kind veel angst en stress klachten ervaart.

j-w-675142-unsplash.jpg
Foto: J.W. (Unsplash)

Wat is dan de oplossing voor dit probleem? Op de korte termijn is dit zeer ingewikkeld. Radicale veranderingen in behandeling en preventie zullen doorgevoerd moeten worden. Dit kost tijd. Veranderingen binnen de maatschappij zijn nog minder te beïnvloeden. Al merk ik een trend waarin er meer aandacht komt voor een holistische visie waarin scholen meditatie en yoga toepassen zoals het project schoolverlichting.  Aan de andere kant zie ik steeds meer initiatieven opkomen voor het opstarten van hulp op basis van vrijwilligers. Vaak gaat het om inloophuizen waar mensen met een eetstoornis en hun familie een laagdrempelige eerste stap kunnen zetten naar hulp. Ervaringsdeskundigen spelen hierbij vaak een grote rol en dit lijkt een welkome aanvulling op de behandeling.

Ik hoop dat de moed er is om de behandeling voor eetstoornissen zodanig aan te passen dat de focus komt te liggen op een holistisch mensbeeld. Het gaat om een identiteitsprobleem en dit is niet op te lossen met een eetlijst en een weegschaal. Leer de cliënt zichzelf te helpen, loop als behandelaar mee, náást de cliënt in plaats van erboven. Voeg elementen zoals yoga, mindfulness en kunstzinnige therapie toe aan het behandelprogramma. Dit lijkt op de korte termijn misschien kostbaar, maar op de lange termijn zal de kans op een duurzaam herstel toenemen en betaalt het zich terug! Maak gebruik van de kennis van ervaringsdeskundigen, bijvoorbeeld bij het vroeg signaleren van een eetstoornis, maar ook binnen het behandelprogramma. Ik bied mij hierbij aan!

joe-yates-480504-unsplash
Foto: Joe Yates (Unsplash)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s